Römertopf

Dr  Römertopf isch toll fir Brodis, allr Art. Egal ob Fisch, Huahn, Fleisch, agfange wird mit Topf wässere. A guedi Stund sods scho si, in Wasser ilege, as alles vum Wassr ibdegt isch, dr Ton soll sich vollsügä mim Wassr.

Dr Brodis richtemr is her, weas is schmeckt. Des heißt, mr kenntn z.B. eifach Salz/ Pfeffer, oder Salz/ Pfeffer un a zusätzligs Gwirz, odr ai mit Senf, richte.
No kunnt sBett im Remrtopf dra, ich nimm als Speck als Untrlag, no hängt nix fescht un sgid zuasätzlig Schmackes, no kumme Zwiewlä, Karettli, Gmeas (Paprika/ Tomate/ Sellrig/ etc.) je noch Gschmack un was grad do isch.
Dr Brodis drufflege uf des Bett un a Schbrutz Ehl dribr, dr durchgwässrt Deckel druff, in Backofe, 180 Grad, mindeschtens a Stund.

Nochere Stund luagemris den Brodis mol a, Remrtopf rüss, üsem Backofe, Deckel abgnummä un der Duft isch sagenhaft, i sags eich.
Jetz kunnts druf a, also fertig ischr nonit, isches zwenig Breaihä, no kunnt no aweng Wasser dra, nit zviel, dr soll nit drin schwimmä, ischr zhell, no lemr dr Deckl unte, asr no aweng Farb nimmt, ischer zdunkel, no bikunntr 1-2 Schpeckschiebe zum abdecke.
Jetz kennt mr z.B. ai dHerdepfl (feschtkochendi) drzualege un mitschmurglä lo, fallses Herdepfl drzua gid.
Jedefalls kunntr widr in Ofe un blid dert nomol a Schdund.

DSchdund isch rum, s Gmeas isch neweher kocht (Bluamekohl odr wasr drzua wän) un a blindi Soß hemmr ai ufem Herd. Blind isch si, willmr si ohni Fleisch odr Knoche ufgsetzt hen.
Dr Remrtopf rüss üsem Ofe, Deckel ufd Siddä, Brodis ufe Platte un warmgschdellt. (Falls dHerdepfel mit drin ware, nadirlig ai rüss mitene uf dPlatt).

Dr Saft vum Brodis kunnt jetz ind blind Soß, mit odr ohni Gmeas un abschmeckä.

Alles gricht, setze eich ani un lehns eich schmeckä.

Meerrettigfrai

Ich muas grad and Meerrettigfrai denke.

Si war scho ältr, immr friendlig, groß, schlank, ganz brüni, lederni Hüd un blaii Aigli, wu nur so blitzt hen.

Bin mr nimmi sicher, ob si vu Grofehüse, odr Ringsä war, abr si war immer im Schbotjohr mim Fahrrad untrwegs un het dDerfr abklappert.

Si war immr un ibral gern gsehnä, mit ihrem Säggli voll mit Meerrettigwurzlä. Imma kleine Sack hetsisi kha un het si rüsgholt: "Do luagä, dis Johr war a guats Johr, brüchenr a Schdang? Wea groß derf si si?" A mittleri hemmr meischdens gnumme, nit zgroß, nit zglei, hed nit viel koscht, un freair het jedr sini Meerrettigschdang im Kellr kha.

"Willsch di nit ufwärmä, Marie, Hab no Kaffee ufem Herd?" 

"Dü nai, muas no uf Ruascht, snägscht mol, Dank scheen un adiee."

Dann isch si wiedr uf ihr Wello gschdiege un widrgradelt, mit ihrem Säggli, bi Wind un Wettr.

A neddi Frai, rich isch si sichr nit wore, abr alli hen si kennt un si war immer un ibral gern gsehne.

Fasntscherbä

Fasntscherbe gids bi uns (dr Nammä saits) an Fasnt zuanere Gmeassupp.

sRezept isch eifach, sod mr meinä, abr was i im Netz drzua glese hab, naja...

Mr brüchä a seaßr Hefeteig:

a Pfund Mehl mit 2-3 EL Zucker ind Schissel.
Mim 1/4 litr laiwarmr Milich wird dHefe ufglest un in a Mulde in dr Schissl kippt, aweng Mehl dribr, Duach druf un goh lo.
Nochere halb Schdund kunnt a Leffl Schmalz, 1 Ei un a Prise Salz druntr, guat durchknädä, dr khert gherig gschlage, as Luft druntr kunnt un widr go lo.

Dann wurdr dinn üsgrollt, wirklig dinn, in Rautä gschnitte (mir hän als großi Raute gmacht, no gehn si bessr uf) un inere deafä Pfann im Schmalz, odr Buttrschmalz üsbaggä. Si gehn im Fett uf, weanä Blodr, isch dea eint Sid hellbrün, umdrillä un d andr Sid ai goldgelb üsbaggä.

Ufeme Duach abtropfe lo.

Zum Schluss kunnt Zuckrzimt dribr un a Dellr Supp drzua.

Reahrteig

Reahrteig isch dr weitvrbreideschte un eifachschte Teig.

1 Ei
50 gr. Buttr
50 gr. Zuckr
50 gr. Mähl

2 Eir, 100 Butter, 100 Zuckr, 100 Mähl.
3 Eir, 150 Butter usw.

Des isch sGrundrezept.
sMähl siebe, Eier trenne, Eiwiß ufgschlage dann untrhebe usw macht den Deig luftigr.

Am Samschdigmittag hemmr freair immr a Kuache baggä, üsr dMuadr het a Nuss- odr Mohnzopf gholt.
Meischdens ischs a Marmorkuache wore.

Grundrezept, dann a drittl vum Deig mit Kakaopulvr vrmischen,, dr wisse Teig ind Form, Kakaoteig druff un mitere Gabl welleartig unterhebe.

180 Grad, ca 40 Min. baggä. je nach dem weaviel Deig zbaggä isch.
Holzstäbli dri un wenns truggä blit ischr fertig.

Pudrzuckr dribr.

Abwandlungä, selwr Reahrdeig.

Nusskuache, statt Mähl im Grundrezept Nuss nemme, Haslnuss, Walnuss, egal welli, miteme Leffl Kakao dri wirds a Schokonusskuache.
Mandelkuache, statt Mähl eifach Mandlä nemme.
Zitronekuache, Grundrezept mit Zitronesaft un Abrieb vu dr Zitron ufpeppe.
Epflkuache, gschellti Epfel drin vrsinke lo
(Kirsch)- Greäsäkuache, entsteinti Greäsä mitem Deig vrmenge
etc.

Mit kinschtlichem Aroma kennenr dr Eigegschmack no vrschdärgä, odr anderi Variante bilde.

Backarome gids in vielrlei Gschmacksrichtunge, Preisklassene.

Nadirlig kammr dr Deckl im Inhalt abasse, Nusskuache mit Nussglasur, Zitronekuache - aweng Zitronesaft mit Pudrzuckr arearä un dGlasur ibr dr Kuache, Epflkuachä mit Pudrzuckr abschdaibä, usw.

Eirer Fantasie sin keini Grenze gsetzt, lege los!

süri Lebrli

Zudr Lebr muas i sage, ich mag dRindrlebr.
Immrwidr heißts: "Kalbslebr, ases nit so noch Lebr schmeckt", nujo, wenn i kei Lebrgschmack will, iss i kei Lebr.

dLebr kammr ai eifach reschde, Lebr in Streife schniede, abrutzle (nit zlang) Salz, Pfeffr, rüss üs dr Pfann un Zwiewle dri. Dea Zwiewlä derfe ruahig brün were, dann ufd Lebr un uf dr Disch. Mit frischem Brot, frischm Salat, legga.

Mir mache si sür, Lebr in Streife schniede, in dr Pfann areschte, Salz Pfeffr kunnt erscht dra, wenn si agreschdet sin, dann rüss üs dr Pfann. Jetz Zwiewlä dri, wenn si glasig sin kumme 1-2 Esslefl Mähl dribr, sMähl wird aweng mitgreschdet un alles dann mit Wisswie ablesche un kechle lo.
sgeht so 10 Minüdä, dSoß soll sämig, nit zdick un nit zdinn si, no machemr no a Schbrutz Sahne dra un zletscht dLebr widr dri. Kurz drin ufwärme un no ab uf dr Disch. Geht schnell un schmeckt supr.
Breidi Bandnüdlä un a Salat drzua, perfekt!

3erlei Herdepflbrei

Herdepflbrei kennt jeder, kann jeder, schmeckt jedem.

mähligkochendi Herdepfl im Dämpfr ufsetze. Im Dämpfr schmecke si bessr, als im Wassr kocht.
Si kumme dann rüss un were vrschdampft, Milch, Butter, Salz un Muskatnuss dra, fertig.

Gälruabägmeas,

2 Drittel mähligkochendi Herdepfl, 1Drittl Gälruabä (Karrettli) im Dämpfr kocht, dann kumme si in Fleischwolf un were mitnandr durchdrillt. Dandä het als no a Zwiewl mit durch drillt. Alles wiedr in a Hafe, a Schbrutz Milich, Butter, Salz un Muskatnuss dra, durchgmischt un greahrt, fertig.


Wirschingbrei

2 Drittel mähligkochendi Herdepfl, 1Drittl Wirschinbleddr (dea ussere, dr Rescht drvu kleigschnitte als Gmeas) im Dämpfr kocht, guat abtropfe lo, dann mitnmandr in Fleischwolf un wie gehabt, Alles wiedr in a Hafe, a Schbrutz Milich, Butter, Salz un Muskatnuss dra, durchgmischt un greahrt, fertig.

Dr sähnä, sGrundprinzip isch dr Herdepflbrei un no kammr variiere.

Statt Wirsching un Gälreawli kennt mr z.B. Rosekohl nemme, odr Bluamekohl, Sellrig, odr eifach Peterlig.

Manchmol hemmr no Zwiewl agreschdet un zum Schluss dribr gä.

a Guadä.

panieati Bollä

Ibrsetzt "panierte Kartoffelklöse" un macht Arwet, abr slohnt sich.

Nüdelbrett rüssgholt un dr Fleischwolf dragschnallt.
Mähligkochendi Herdepfel abkoche, abgieße, abkeahlä lo.

Noch laiwarm kumme si in Fleischwolf un were durchdrillt, zwischeni immer mol a halwi Zwiewl (insgsammt 2 Stck.) un vum Bund Peterlig (deshalb hemmr als ai greani Bollä gsait).
Zum Schluss no a halbs Weckli, odr a Schieb trugges Brot, ases dr Fleischwolf süfer macht.
Des wird dann üsenander vrteilt, ases richtig üskeahlt.
Dann kumme 2 Leffl Mähl dribr, Dandä un dMuadr hen als no a Händli Weizegries dribr un je nach dem, weaviel Herdepfel es sin, 1-2 Eier.
Aweng Salz, Pfeffr un swichtigscht ibrhaipt, Muskatnuss frisch griebe.

Dr Teig wird jetz guat durchknädet un dann muasr aweng ruihä, as sich dr Klebr vum Mähl entwickle kann.

Des isch ibrigens ai dr Deig fir Herdepflwirschtli (Buabespitzli), den meast mr jetz in Fingrdicki Wirschtli forme un im sanft kechelnde Salzwasser zeage lo, bis si obe schwimme. Gernauso ai eifach Bollä im Wasser zeagä lo. DForm isch egal, were si nit panieart, kumme si ins Wassr.

Aber mir mache jetz paniearti Bollä, deshalb Eier ime Dellr vrklebbere, un Semmlbresel in dr andr Dellr. Nai, freair het mr kei Mähl zum paniearä gnumme.
Dr Herdepfeldeig jetz zua einzelne Bollä forme, no kumme si ins Ei, Paniearmähl un dann gli in heißes Fett, zum üsbaggä. Sin si obe, kumme si rüss un ufeme Deachli abtropfä lo.

Ich kann eich sagä, es sin nea ibrig bliwä, dea sin schnellr gesse, wea gmacht.

Wasr drzua mache, isch eich ibrlo...